Wkłady pieniężne w podatku dochodowym od osób prawnych

W dniu 1 marca 2018 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną sygn. DD6.8201.1.2018 „ w sprawie określenia, czy wniesienie wkładu pieniężnego do spółki lub spółdzielni powoduje powstanie przychodu po stronie podmiotu wnoszącego”. Spowodowane to było nowelizacją, wprowadzoną ustawą z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, która weszła w życie 1 stycznia 2018 r. Poprzez tę nowelizację doszło do zmiany art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W myśl znowelizowanego przepisu, przychodem jest:
„wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem jest wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego; przepis art. 14 ust. 2 stosuje się odpowiednio.”.

Wykładnia literalna tego przepisu doprowadziła do poważnych wątpliwości, co do tego czy należałoby uznać za przychód wniesienie do spółki wkładu pieniężnego. Byłoby to nowatorskie podejście i dość mocno uciążliwe dla przedsiębiorców. Dodatkowo również warto wskazać, iż tego typu zapis znalazł się tylko w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, co stanowi nietypowy zabieg legislacyjny.

Mając na uwadze powyżej wskazane wątpliwości, Minister Finansów wskazał, iż celem przepisu art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest opodatkowanie na moment wniesienia wkładu ewentualnego dochodu („cichych rezerw”) skutkującego przeniesieniem własności (zbyciem) danego składnika majątku podatnika. Wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki oznacza bowiem dla podmiotu wnoszącego taki wkład zbycie składnika majątkowego (ekonomicznie operacja ta jest tożsama ze sprzedażą).

W myśl jednak zasady nominalizmu tego typu „ciche rezerwy” nie powstają w przypadku wniesienia wkładu pieniężnego. Przekazanie środków pieniężnych tytułem wkładu jest zatem (u wnoszącego taki wkład) ze swej istoty kategorią niestanowiącą przychodu podatkowego.

Na poparcie tych twierdzeń została przytoczona dalsza treść tego przepisu, zgodnie z którą:
„(…) jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, za przychód uważa się wartość rynkową takiego wkładu określoną na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego (…)”.
Jak widać przepis odnosi się w swojej treści do wkładu niepieniężnego a nie pieniężnego.

W podsumowaniu, Minister Finansów wskazał na uzasadnienie do projektu ustawy (druk sejmowy nr 1878), stanowiący, iż:
„(…) zmiana w pkt 7 ma związek z poszerzeniem zakresu stosowania tzw. małej klauzuli unikania opodatkowania (dotychczasowe art. 10 ust. 4-6) na wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części; sama zmiana w pkt 7 (skreślenie zastrzeżenia odnoszącego się do ZCP) koresponduje ze zmianą dokonaną w art. 12 ust. 4 pkt 25 i ma charakter wyłącznie legislacyjny. Polega ona na przeniesieniu części normy z art. 12 ust. 1 pkt 7 do dodawanego art. 12 ust. 4 pkt 25 lit. b. (…)”.

Zatem, powyższe w sposób jednoznaczny wskazuje, iż zmiana treści art. 12 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy nie miała i nie będzie miała na celu poszerzenia jego zakresu o wnoszone wkłady pieniężne.