TSUE krytycznie o sankcji w VAT

Dnia 15 kwietnia 2021 r. zapadł wyrok TSUE C‑935/19 w sprawie Grupy Warzywnej sp. z o. o. Trybunał stwierdził, że polskie przepisy ustawy VAT (mowa o art. 112b VAT) dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego w razie korekty deklaracji podatkowej mogą być uznane za niezgodne z prawem unijnym, w takim zakresie, w jakim stosowanie tej sankcji jest niezależne od stopnia winy podatnika (np. w przypadku błędu w co do zwolnienia transakcji z VAT). Tego rodzaju przepisy naruszają bowiem zasadę proporcjonalności podatku VAT.

Wyrok zapadł w sprawie Spółki, która dokonała nabycia nieruchomości – transakcja była opodatkowana VAT – oraz dokonała odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturze. W wyniku kontroli organów skarbowych ustalono jednak, że z uwagi na brak spełnienia warunku formalnego w postaci złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia o jakim mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 VAT (pierwsze zasiedlenie) – transakcja powinna być zwolniona z VAT. Doszło zatem do zawyżenia kwoty zwrotu VAT. W wyniku korekty deklaracji po ustaleniach organu, Spółce wymierzono dodatkowe sankcyjne zobowiązanie w wysokości 20% od nienależnie wykazanej kwoty zwrotu VAT.

Sprawa ostatecznie trafiła przed sąd administracyjny (WSA we Wrocławiu). Główną osią sporu było ustalenie czy art. 112b ust. 2 VAT w sytuacji, w której nie uwzględnia, gdy nieprawidłowe rozliczenie VAT wynika z błędnej oceny obu stron transakcji co do podlegania opodatkowaniu – jest adekwatny z zasadą proporcjonalności w VAT. W związku z powyższym WSA skierował odesłanie prejudycjalne do TSUE.

Trybunał po rozpatrzeniu sprawy orzekł, że wskazane przepisy ustawy VAT w zakresie sankcji administracyjnej stosowanej automatycznie we wszystkich przypadkach zaniżenia VAT lub zawyżenia kwoty zwrotu VAT w sytuacji, gdy podatnik popełnił błąd w ocenie transakcji i cechuje go brak przesłanek wskazujących na oszustwo i uszczuplenie z tego tytułu wpływów podatkowych do Skarbu Państwa, jak i w sytuacji, w której nie występują takie szczególne okoliczności – jest niezgodny z zasadą proporcjonalności w podatku VAT.

Prezentowany wyrok, to już kolejne pozytywne orzeczenie dla podatników. Wykładania TSUE przywraca bowiem racjonalność w stosowaniu przepisów o sankcji administracyjnej w VAT oraz powinna stanowić tamę do nadmiernej represyjności polskich przepisów podatkowych. Zwłaszcza w sytuacji, gdy korekta rozliczeń podatkowych wynika z błędnego opodatkowania transakcji dla celów VAT.

Jednocześnie komentowane orzeczenie TSUE otwiera drogę do wznowienia postępowań podatkowych i w rezultacie ubiegania się o zwrot nienależnie zapłaconej sankcji. Chętnie pomożemy Państwu w odzyskaniu nienależnie uiszczonych kwot dodatkowego zobowiązania. Zapraszamy do kontaktu.