Zmiana rezydencji w trakcie roku podatkowego

Przepisy nie przewidują wprost możliwości zmiany rezydencji podatkowej w trakcie roku podatkowego, to jednak doktryna, jak i bogata linia interpretacyjna taką ewentualność dopuszczają. Możemy sie posłużyć ważnym głosem w literaturze – „…przykładowo podatnik opuszczający Polskę w drugiej połowie roku, którego pobyt na terytorium kraju przekroczył 183 dni w roku podatkowych, będzie uznany za polskiego rezydenta podatkowego za cały rok. Jeżeli jednak od dnia wyjazdu z Polski i przeniesienia za granicę ośrodka interesów życiowych podatnik uzyska status rezydenta podatkowego w innym państwie, z którym Polskę łączy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania oparta na treści KM OECD, to w wyniku zastosowania reguł kolizyjnych osoba ta będzie podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce wyłącznie za okres od 1 stycznia danego roku do dnia wyjazdu z Polski. Jeżeli w związku z wyjazdem osoba ta nie uzyskałaby statusu rezydenta podatkowego innego państwa, to należy liczyć się z tym, że polskie organy podatkowe uznają taką osobę za podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce za cały rok” (tak R. Sidorowicz Rezydencja podatkowa osób fizycznych – wybrane aspekty na tle praktyki organów podatkowych i sądów administracyjnych”.  Tożsame stanowisko zarysowało się w praktyce, w interpretacji indywidualnej z dnia 21 stycznia 2015 r., nr IPPB4/415-850/14-2/JK2 organ podatkowy uznał przykładowo, że od stycznia do marca 2014 r. tj. dnia wyjazdu do Arabii Saudyjskiej podatnik posiadał miejsce zamieszkania w Polsce i podlegał w tym okresie w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu jako rezydent podatkowy, a od dnia wyjazdu obowiązkowi temu w Arabii Saudyjskiej. W konsekwencji powyższego uznać należy, że nawet przeniesienie ośrodka interesów życiowych poza Polskę przed upływem 183 dni nie oznacza, że podatnik podlega w Polsce jedynie ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Informacja do US w sprawie zmiany adresu zamieszkania, w tym dla celów ustalenia rezydencji podatkowejJeśli był zmiana dotyczy osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej w Polsce do tej grupy podatników zastosowanie znajdzie art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, wskazujący, że w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 (tj. ZAP-3).

Co istotne, przepis ten nie określa żadnego terminu ustawowego, w którym podatnik powinien dokonać zgłoszenia zmiany adresu zamieszkania. 

Zakładając przykładowo, że osoba fizyczna do końca lipca 2021 r. osiągnęła w Polsce dochody z umowy pracy, wystarczy więc w mojej ocenie, że w terminie do końca kwietnia 2022 r. złoży w odpowiednim urzędzie skarbowym dla nierezydentów (przykładowo: woj. Pomorskie- Pierwszy US w Gdańsku) zeznanie podatkowe, bez konieczności składania dodatkowo zgłoszenia aktualizacyjnego ZAP-3.