Raje podatkowe- urealnienie progów dokumentacyjnych

Zgodnie z zapowiedziami wiceministra finansów aktualnie rząd planuje korzystne dla podatników nowelizacje w zakresie podatku CIT, w tym zawieszenie na rok minimalnego podatku oraz likwidacje przepisów dot. przeciwdziałania tzw. ukrytej dywidendzie. Prócz tych zmian, proponowane jest także wprowadzenie nowelizacji do przepisów dot. cen transferowych (CIT/PIT) polegające na uproszczeniu zasad dotyczących dokumentowania tzw. transakcji rajowych i podniesieniu progów dokumentacyjnych. 

Aktualnie próg rodzący obowiązek dokumentacyjnych dla bezpośrednich transakcji rajowych wynosi jedynie 100 000 złotych. Co za tym idzie, jeśli polski podatnik dokona jednorodnej transakcji z kontrahentem z raju podatkowego (z naszych doświadczeń wynika, że najczęściej spotykanym rajem podatkowy, z którym współpracują polskie podmioty jest Hong Kong), która przekracza wyżej wskazany symboliczny próg, musi przygotować lokalną dokumentację cen transferowych. Co prawda, na podstawie znowelizowanych od 1 stycznia 2022 roku przepisów, dokumentacja ta nie musi już obligatoryjnie zawierać analizy cen transferowych. Jednakże, w dalszym ciągu musi posiadać pozostałe elementy tzw. local file. Plan podwyższenia progu istotności (a więc progu transakcji, która będzie rodzić obowiązek dokumentacyjny) przewiduje, iż ma on się zwiększyć dwukrotnie, a więc wynosić 200 000 złotych. Pomimo, iż jest to korzystna dla podatników propozycja, nie da się ukryć, że liczyli oni, że próg ten będzie zdecydowanie wyższy. Mianowicie, w obecnych czasach transakcja o wartości rocznej 200 000 złotych jest już standardem. Co więcej, należy mieć na względzie, że progi rodzące obowiązek dokumentacyjny w przypadku transakcji realizowanych z podmiotem powiązanych w rozumieniu prawa podatkowego zaczynają się dopiero od 2 000 000 złotych (a więc jest to próg 10-krotnie wyższy w stosunku do propozycji dla bezpośrednich transakcji rajowych). Stąd też, mamy nadzieję, że głosy te zostaną wzięte pod uwagę w ramach konsultacji społecznych. W naszej opinii ,,sensownym” kompromisem byłoby pozostawienie progu 200 000 złotych dla bezpośrednich transakcji rajowych jedynie, jeśli podmiot z kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową będzie dodatkowo podmiotem powiązanym. W pozostałych z kolei przypadkach, urealnienie progu dokumentacyjnego dla bezpośrednich transakcji rajowych, powinno wynosić w aktualnych realiach minimum 1 000 000 złotych.

Warto także nadmienić, że zmiany mają objąć także obowiązek dokumentacyjny dla pośrednich transakcji rajowych. Zanim do nich przejdziemy, przypomnijmy, że od 1 stycznia 2021 roku dokumentacja cen transferowych ma obejmować także transakcje, jeśli rzeczywisty właściciel jest z raju podatkowego- w tym przypadku próg dokumentacyjny to 500 000 złotych. Regulacje te wzbudzają wiele wątpliwości po stronie podatników i doczekały się nawet obszernych objaśnień podatkowych w zakresie ich stosowania. Warto także dodać, iż przepisy dotyczące pośrednich transakcji rajowych zawierają też niebezpieczne domniemanie, zgodnie z którym rzeczywisty właściciel jest z raju podatkowego, o ile kontrahent dokonuje rozliczeń z podmiotem z raju podatkowego (objaśnienia w tym zakresie wskazują, że rozliczenia te muszą wynosić co najmniej 500 000 złotych). Stopień skomplikowania regulacji sprawił, iż aktualnie podatnicy masowo wysyłają do swoich kontrahentów stosowne oświadczenia, aby ustalić, czy mają obowiązek przygotować za 2021 rok dokumentację cen transferowych dla tzw. pośrednich transakcji rajowych. Co ma w tym zakresie zmienić propozycja rządu? Po pierwsze, ma dojść do uproszczenia zasad dotyczących dokumentowania tych transakcji. Ponadto, najprawdopodobniej dojdzie do likwidacji wyżej wskazanego niebezpiecznego domniemania rajowej rezydencji rzeczywistego właściciela. Co także istotne, zmianie ma ulec próg rodzący obowiązek dokumentacyjny, a jego dokładna wysokość będzie uzależniona od rodzaju przeprowadzanych transakcji. 

Podsumowując, proponowane zmiany w zakresie ,,rajów podatkowych” niewątpliwie będą korzystne dla podatników. Przy czym, w przypadku progu dokumentacyjnego dla bezpośrednich transakcji rajowych, nie da się ukryć, że w dalszym ciągu będzie miał on najprawdopodobniej charakter symboliczny. W najbliższym miesiącach poznamy dokładny zakres planowanych zmian w obszarze TP dla rajów podatkowych, a także termin ich wejścia w życie.